در ایران مالیات به دو دسته کلی مالیات های مستقیم و مالیات های غیر مستقیم تقسیم می شود.

مالیات های مستقیم یعنی مالیات هایی که مستقیما و بدون واسطه از اشخاص دریافت می شود و مالیات های غیر مستقیم نقطه مقابل آن است و به معنی مالیات هایی است که به صورت غیر مستقیم و با واسطه از اشخاص دریافت می شود که معروف ترین نوع آن ها، مالیات بر ارزش افزوده است.

آشنایی با مفاهیم مشمول، غیر مشمول و معاف:

قبل از ارائه توضیحات درباره اشخاص مشمول مالیات، می خواهیم شما را با مفهوم مشمول، غیر مشمول و معاف بیشتر آشنا کنیم.

ابتدا لازم است بدانید مفهوم مشمول با معاف فرق دارد و اگر کسی مشمولیت مالیاتی داشت، به معنای پرداخت مالیات نیست، زیرا ممکن است اشخاصی مشمول مالیات باشند، ولی چون معاف هستند نیازی به پرداخت مالیات نداشته باشند، مانند فعالیت های اقتصادی که در مناطق آزاد تجاری می شود و به مدت ۲۰ سال معاف هستند.

مثال کاربردی درباره درک بهتر مفاهیم مشمول، غیر مشمول و معاف:

برای درک بهتر این مطلب، به مثال سربازی در این باره توجه کنید.

در موضوع سربازی، پسرها مشمول خدمت سربازی و دخترها غیر مشمول هستند، ولی آیا همه پسرها به خدمت سربازی رفتند؟خیر، زیرا برخی از آن ها به موجب قانون معاف شدند، یعنی مشمولانی بودند که معاف شدند. ضمنا این دسته از پسرها حتی در صورت معافیت نیز لازم است مراحل اداری را انجام دهند، یعنی لازم است به سازمان نظام وظیفه مراجعه کنند و اسناد مدارک خود را تحویل دهند و پیگیر دریافت کارت معافیت شوند، در صورتی که دختران که غیرمشمول سربازی هستند، نیاز به انجام هیچ کاری در این باره ندارند.

این مثال به طور کاملا واضح توضیحات لازم درباره سه مفهوم مشمول، معاف و غیرمشمول را بیان می کند.

اشخاص مشمول مالیات در کجای قانون مالیات های مستقیم ذکر شده اند؟

قانون مالیات های مستقیم ۵ باب دارد که باب اول آن دارای دو ماده است و در ماده ۱ آن، اشخاص مشمول مالیات ذکر شده است.

ماده ۱ قانون مالیات های مستقیم، شامل ۵ بند است و اشخاص مشمول مالیات را این طور معرفی می کند:

-کلیه مالکین نسبت به املاک و اموال خود در ایران

-اشخاص حقیقی و حقوقی ایرانی و غیر ایرانی نسبت به درآمد های خود تحت شرایط خاص

در تقسیم بندی دیگر، می توان مالیات های مستقیم را شامل دو دسته کلی کرد: مالیات بر درآمد و مالیات بر دارایی که در بند ۱ ماده ۱ قانون مالیات های مستقیم، بابت مالیات بر دارایی، اموال و املاک را مشمول کرده و در بند ۲ و ۳ و ۴ این ماده، مالیات بر درآمد را مشخص کرده و نهایتا در بند ۵ درباره مشمولیت اشخاص خارجی صحبت کرده است.

 اشخاص مشمول مالیات کدامند؟

اشخاص مشمول مالیات را می توان به صورت زیر به طور خلاصه مرور کرد:

۱ – اشخاص ایرانی

در صورتی که حقیقی باشند، باید نسبت به کلیه اموال و املاک خود واقع در ایران، نسبت به درآمدهای در ایران و خارج از ایران در صورت اقامت در ایران، و نسبت به درآمدهای در ایران در صورت اقامت در خارج از ایران مالیات پرداخت کنند.

و اگر حقوقی باشند، باید نسبت به اموال و املاک خود واقع در ایران، و نسبت به درآمدهای در ایران و خارج از ایران مالیات پرداخت کنند.

۲ – اشخاص خارجی

که باید نسبت به اموال و املاک خود واقع در ایران، نسبت به کلیه درآمدهای در ایران، و نسبت به درآمدهای از ایران شامل: واگذاری امتیازات، واگذاری سایر حقوق،دادن تعلیمات و کمک های فنی، واگذاری فیلم های سینمایی، مالیات بپردازند.

در توضیحات اشخاص مشمول مالیات، مفاهیم حقوقی و عمیقی مثل مقیم، ایرانی و غیر ایرانی و … وجود دارد که برای آگاهی از آن ها می توانید ورکشاپ رایگان مالیات شناسی را مشاهده کنید.

اشخاص غیر مشمول مالیات کدامند؟

در مقابل، در ماده ۲ قانون مالیات های مستقیم، اشخاصی ذکر شده اند که مشمول پرداخت مالیات نیستند، مانند دخترها در مثال سربازی که در بالا توضیح داده شد.

از جمله اشخاص غیر مشمول مالیات، می توان وزارتخانه ها و موسسات دولتی را نام برد. علت این امر آن است که با توجه به این که دولت مالیات را اخذ می کند و وزارتخانه ها و موسسات مالیاتی اساسا برای دولت است، واضح است که مالیات گرفتن از این اشخاص بی معنا است.

از موارد دیگری که در قانون برای اشخاص غیر مشمول مالیات ذکر شده است، دستگاه هایی است که بودجه آن ها به وسیله دولت تامین می شود، مثل صدا و سیما که خود بودجه بگیر دولت است و یا نیروی انتظامی.

و مورد آخر اشخاص غیر مشمول مالیات، شهرداری ها و دهیاری ها هستند که چون عهده دار بخشی از وظایف ذاتی دولت هستند، نیاز به پرداخت مالیات ندارند، به علاوه برخی نهادها و بنیان های دیگر که به تفصیل در متن ماده ۱ قانون مالیات های مستقیم آمده است.

اگر مایل هستید توضیحات کامل تصویری آقای سرحدی درباره ماده ۱ قانون مالیات های مستقیم را ببینید و بشنوید، می توانید اینجا کلیک کنید.

آزمون آنلاین با موضوع اشخاص مشمول مالیات:

با توضیحات ارائه شده درباره اشخاص مشمول مالیات و آموزش های تکمیلی دیگری که معرفی شده است، اکنون در آزمون آنلاین با موضوع اشخاص مشمول مالیات شرکت کنید و اطلاعات خود را در این زمینه بسنجید.

همچنین پس از پایان آزمون، شما می توانید پاسخنامه و توضیحات مربوط به سوالات و پاسخ های آن را مشاهده کنید.

در پایان پیشنهاد می شود جهت یادگیری صفر تا صد قوانین و مقررات مالیاتی، اطلاعات دوره جامع قوانین و مقررات مالیاتی را مشاهده کنید و جهت کسب اطلاعات بیشتر با شماره ۴۴۹۵۴۲۸۵-۰۲۱ تماس حاصل نمایید. جلسه اول این دوره، با مبحث مالیات شناسی، اشخاص مشمول و غیرمشمول مالیات را کامل تشریح کرده است.

اشخاص مشمول مالیات

۱. سوال

درآمد موسسات وابسته به شهرداری در صورت انجام وظایف ذاتی شهرداری بر اساس اساسنامه ————

۲. سوال

اشخاص خارجی بابت کدام یک از درآمد های خود مشمول پرداخت مالیات در ایران نیستند ؟

۳. سوال

کدام قسمت از درآمد دستگاه هایی که بودجه آن به وسیله دولت تامین می شود، مشمول مالیات است ؟

۴. سوال

اشخاص موضوع ماده ۲ ق.م.م بابت کدام یک از درآمد های زیر مشمول مالیات هستند ؟

۵. سوال

دهیاری ها از چه تاریخی جزو اشخاص غیر مشمول مالیات قرار دارند ؟

۶. سوال

——— دولتی که تمام یا قسمتی از سرمایه آن متعلق به اشخاص و موسسه‌های مذکور در بندهای فوق باشد، سهم درآمد یا سود آن‌ مشمول مالیات می باشد.

۷. سوال

کدام یک از اشخاص زیر مشمول پرداخت مالیات هستند ؟

۸. سوال

درآمدهای حاصل از فعالیت‌های ——- اشخاص موضوع ماده ۲ ق.م.م مشمول پرداخت مالیات می باشد.

۹. سوال

اشخاص غیر مشمول مالیات، کدام یک از تکالیف زیر را بر عهده دارند ؟